Historia Tarczyna sięga wieku XIII, kiedy to nad niewielką rzeczką zwaną dziś Tarczynką zlokalizowano znane w okolicy targowisko. Od tejże funkcji wywodzi się właśnie nazwa osady: Targ, Tarczek, Tarczyn.

Niektórzy historycy (m.in. Zdzisław Szeląg) uważają, że nazwa osady Tarczyn, wywodzi się prawdopodobnie, od osobowej nazwy rodowej - Tarcz (Tarcza, Tarcze). W staropolskich dokumentach miejscowość wymieniana jest jako Tarczin (1284), Tarczyno (1303), Tarczyn (1353,1580), Tharczino (1355, 1241), Tarcynum (1634).

Pierwsze wzmianki o tej miejscowości pochodzą z 1259 roku. Jak się okazało, dogodne położenie tego miejsca usytuowanego na skrzyżowaniu szlaków handlowych wiodących z Radomia do Warszawy i Zakroczymia oraz z Lublina przez Łowicz do Poznania, spowodowało, że w roku 1353 książę mazowiecki Kazimierz I nadał osadzie prawa miejskie magdeburskie, a to dzięki staraniom proboszcza tarczyńskiego Jana, który to był równocześnie książęcym kapelanem.

Tarczyn wraz z przyległościami stanowił oprócz Warszawy, dawną włość księcia Kazimierza (syna Trojdena ). Już wówczas był on ośrodkiem parafialnym i to dość rozwiniętym. Wraz z lokacją wydaną na ręce wspomnianego plebana, Książe ufundował tu kościół pod wezwaniem Św. Mikołaja. Wiedzieć również należy, że w tym miejscu istniał niewielki kościółek parafialny już w XII wieku. W wieku XV miasto miało już dwa kościoły, w tym jeden nieco poza jego granicami, pod wezwaniem Św. Doroty (1490). Do dziś zachował się wspaniały gotycki kościół pod wezwaniem Św. Mikołaja, zbudowany w początkach XVI wieku. Do fundacji przyczynili się zwłaszcza Jan Mrokowski, archidiakon warszawski i Marcin, kasztelan warszawski, oraz nieco później w związku z dobudowywanymi kaplicami: Abraham Chełchowski, proboszcz tarczyński będący jednocześnie sekretarzem książąt mazowieckich, Stanisława i Janusza.

Wielkim dobroczyńcą miasta był Gabriel Prowansjusz, zwany Władysławskim, który był wychowawcą synów Króla Władysława IV, oraz sekretarzem królewskim, prepozytorem warszawskim i scholastykiem płockim. On to dokładając wielkich starań i ponosząc znaczne koszty, uposażył i przebudował kościół w latach 1623 - 1630 oraz dofinansował upadający już wówczas szpital dla ubogich, który to ufundował jeszcze w roku 1549 Wojciech Jeżowski (właściciel pobliskich Jeżewic), kasztelan warszawski. Szpital ten w okresie jego prosperity był wzorem dla budowanych później na Mazowszu.

Wspomnieć należy, że w wieku XVI, Tarczyn był miastem powiatowym. Zniszczenia, jakiego doznały miasta polskie w czasie "potopu szwedzkiego" nie ominęły również Tarczyna. Z lustracji przeprowadzonej w 1676 r. dowiadujemy się, że w mieście zamieszkiwało tylko 200 osób. Poważnym zniszczeniom uległ także Tarczyn podczas pożaru w 1704 r. Po upadku Rzeczypospolitej Tarczyn znalazł się kilkanaście lat pod zaborem pruskim i wtedy właśnie przejęty został przez Skarb Państwa. Od tego czasu w miasteczku rządowym nastąpił znaczny wzrost liczby mieszkańców. Miasto niszczone wojnami i pożarami nie mogło normalnie się rozwinąć gospodarczo i ostatecznie w 1869r. zostało zamienione na mocy ukazu carskiego na osadę miejską. Pomimo tego rozwijało się jako prężny ośrodek rolniczo-rzemieślniczy. Dwie wojny światowe w pierwszym półwieczu XX stulecia nie ominęły również Tarczyna przynosząc nowe straty w substancji tej osady. Po wojnie odbudowano częściowo stare domy i wystawiono nowe.

W 1953 r. Tarczyn uzyskał połączenie koleją szerokotorową ze Skierniewicami i Pilawą, co miało szczególne znaczenie dla jego dalszego rozwoju. Między innymi dzięki temu wybudowano w 1966 r. Mazowieckie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego. Po reformie podziału administracyjnego kraju Tarczyn stał się siedzibą organów władzy i administracji. Położenie osady, jak przed wiekami jest korzystne, bo znajduje się na przecięciu wielu tras komunikacyjnych. Działa tu kilka liczących się zakładów mających istotne znaczenie dla gospodarki jak też dalszego rozwoju Tarczyna. Z dniem 1 stycznia 2003 roku Tarczyn otrzymał status miasta.

źródło informacji: oficjalna strona Gminy Tarczyn